సామాజిక మధ్యవర్తిత్వం

సామాజిక మధ్యవర్తిత్వం: వ్యాజ్య రహిత గ్రామీణ భారతదేశం దిశగా

జాతీయ న్యాయ సేవల ప్రాధికార సంస్థ (NALSA), సామాజిక స్థాయిలో సంభాషణ, ఏకాభిప్రాయం మరియు పరస్పర అవగాహన ద్వారా వివాదాలను స్నేహపూర్వకంగా పరిష్కరించి, న్యాయ ప్రాప్తిని బలోపేతం చేయడానికి “సామాజిక మధ్యవర్తిత్వం: వ్యాజ్య రహిత గ్రామీణ భారతదేశం దిశగా” అనే కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది. ఈ కార్యక్రమం, న్యాయ సేవల ప్రాధికార సంస్థల చట్టం, 1987తో కలిపి చదివిన మధ్యవర్తిత్వ చట్టం, 2023లోని నిబంధనలకు అనుగుణంగా, దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న న్యాయ సేవల సంస్థల ద్వారా అమలు చేయబడుతోంది.

సామాజిక మధ్యవర్తిత్వం అంటే ఏమిటి?

సామాజిక మధ్యవర్తిత్వం అనేది, ఏదైనా ప్రాంతం లేదా ప్రదేశంలోని నివాసితులు లేదా కుటుంబాల మధ్య శాంతి, సామరస్యం మరియు ప్రశాంతతకు భంగం కలిగించే అవకాశం ఉన్న వివాదాలను, సామాజిక మధ్యవర్తుల సహాయంతో స్నేహపూర్వకంగా పరిష్కరించే ఒక ప్రక్రియ. ఇది సామాజిక మధ్యవర్తుల బృందం ద్వారా సంభాషణ మరియు పరస్పర అవగాహనతో నిర్వహించబడుతుంది. దీని ముఖ్య ఉద్దేశ్యం, వివాదంలో ఉన్న పక్షాలు స్వచ్ఛందంగా, గోప్యంగా మరియు శత్రుత్వం లేని పద్ధతిలో పరస్పరం ఆమోదయోగ్యమైన పరిష్కారానికి రావడానికి వీలు కల్పించడం. ఈ యంత్రాంగం క్షేత్రస్థాయిలో వివాదాలను పరిష్కరించడం ద్వారా సామాజిక భాగస్వామ్యాన్ని ప్రోత్సహిస్తుంది, సంబంధాలను కాపాడుతుంది మరియు న్యాయ ప్రాప్తిని బలపరుస్తుంది.

లక్ష్యాలు

ఈ కార్యక్రమం యొక్క లక్ష్యాలు:

ఎ. వివాదాలను ముందుగానే, స్థానికంగా మరియు స్నేహపూర్వకంగా పరిష్కరించుకోవడానికి వీలు కల్పించడం ద్వారా, గ్రామాల నుండి కొత్తగా నమోదయ్యే కేసులను తగ్గించి, గ్రామాలను క్రమంగా “వ్యాజ్య రహిత గ్రామాలు”గా మార్చే లక్ష్యం వైపు నడిపించడం.

బి. వివాద నివారణ మరియు పరిష్కారంలో నిర్మాణాత్మక పాత్ర పోషించేలా గ్రామ పంచాయతీలు మరియు ఇతర సామాజిక సంస్థలను బలోపేతం చేయడం.

సి. నిరంతర భాగస్వామ్యం మరియు భాగస్వామ్య ప్రక్రియల ద్వారా సమాజాలలో న్యాయపరమైన అవగాహనను పెంచడం మరియు నివారణ న్యాయ పద్ధతులను ప్రోత్సహించడం.

డి. రాష్ట్రాలు మరియు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలలో ఏకరీతిగా అనుసరించగల, విస్తరించదగిన మరియు పునరావృతం చేయదగిన జాతీయ సామాజిక మధ్యవర్తిత్వ నమూనాను అభివృద్ధి చేయడం.

వ్యాజ్య రహిత గ్రామీణ భారతదేశం దిశగా

ఈ కార్యక్రమం, సమాజ ఆధారిత వివాద పరిష్కార యంత్రాంగాలను ప్రోత్సహించడం ద్వారా న్యాయ ప్రాప్తిని బలోపేతం చేయాలనే నల్సా (NALSA) నిబద్ధతను ప్రతిబింబిస్తుంది. క్షేత్రస్థాయిలో వివాదాల అంగీకార పరిష్కారాన్ని ప్రోత్సహించడం ద్వారా, ఈ కార్యక్రమం అనవసరమైన వ్యాజ్యాలను తగ్గించడం, ప్రత్యామ్నాయ వివాద పరిష్కార యంత్రాంగాలపై ప్రజల విశ్వాసాన్ని బలోపేతం చేయడం మరియు వ్యాజ్య రహిత గ్రామీణ భారతదేశం అనే ఆశయానికి దోహదపడటం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.